Dlaczego dziąsła się cofają?
| Przyczyna | Jak wygląda | Co z tym zrobić |
|---|---|---|
| Mocne szczotkowanie, twarda szczoteczka | Recesje przy kłach i przedtrzonowcach, często po jednej stronie, dziąsło zdrowe | Miękka szczoteczka, technika wymiatająca, mniejszy nacisk |
| Zapalenie przyzębia | Recesje z krwawieniem, kieszonkami i kamieniem, wiele zębów | Leczenie przyzębia: skaling poddziąsłowy, kiretaż |
| Bruksizm i przeciążenie zgryzu | Recesje z ubytkami klinowymi, starte brzegi, ból stawów | Szyna relaksacyjna, korekta zgryzu |
| Cienki biotyp dziąsła | Wąskie, delikatne dziąsło, widoczny zarys korzeni | Ochrona, unikanie urazów, ewentualnie przeszczep |
| Leczenie ortodontyczne | Recesje przy zębach przesuniętych poza wyrostek | Kontrola w trakcie leczenia, konsultacja periodontologiczna |
| Kolczyk w wardze lub języku | Pojedyncza recesja dokładnie w miejscu kontaktu | Usunięcie kolczyka, potem ocena dziąsła |
Czytaj też: Bruksizm: objawy i szyna relaksacyjna, Paradontoza: objawy i leczenie
Czym grożą odsłonięte szyjki zębów?
- Nadwrażliwość na zimne, słodkie i dotyk szczoteczki: korzeń nie ma szkliwa, tylko cienki cement i kanaliki zębinowe.
- Próchnica korzenia, która postępuje szybciej niż w szkliwie i trudniej się ją wypełnia.
- Ubytki klinowe przy szyjce, pogłębiane przez szczotkowanie i zaciskanie.
- Estetyka: nierówna linia dziąseł, wydłużone zęby, ciemniejsze szyjki w strefie uśmiechu.
- Postęp: przy zapaleniu przyzębia recesja idzie w parze z utratą kości i ruchomością zęba.
Dobrze wiedzieć
Recesja bez zapalenia i bez utraty kości nie oznacza paradontozy. To dwie różne sytuacje, choć wyglądają podobnie: rozstrzyga pomiar kieszonek i zdjęcie RTG.
Jak zatrzymać cofanie się dziąseł?
- Zmień szczoteczkę na miękką i technikę na wymiatającą od dziąsła do brzegu zęba. Szczoteczka soniczna z czujnikiem nacisku pomaga kontrolować siłę.
- Usuń kamień i wylecz zapalenie: dopóki dziąsło jest zaognione, recesja postępuje.
- Zabezpiecz odsłonięte szyjki: pasta na nadwrażliwość, lakiery fluorkowe, a przy ubytkach klinowych wypełnienia.
- Rozwiąż problem zgryzu: szyna przy bruksizmie, korekta przedwczesnych kontaktów, leczenie ortodontyczne przy zębach wypchniętych poza wyrostek.
- Obserwuj: pomiar recesji na kolejnych wizytach pokazuje, czy postęp się zatrzymał. Zdjęcia i pomiary z kartoteki są tu ważniejsze niż wrażenie w lustrze.
Czytaj też: Nadwrażliwość zębów: co pomaga, Higiena jamy ustnej
Czy da się pokryć odsłonięty korzeń?
Dziąsło nie odrasta samoistnie, ale przy pojedynczych, wyraźnych recesjach w strefie uśmiechu chirurgia periodontologiczna oferuje zabiegi pokrycia recesji: przeszczep tkanki łącznej pobranej z podniebienia albo przesunięcie płata dziąsła. Warunki powodzenia to wyleczone zapalenie, brak kamienia, kontrola higieny, niepalenie i zachowana kość między zębami. Przy zaawansowanym zapaleniu przyzębia i utracie kości pełne pokrycie korzenia zwykle nie jest możliwe, a celem leczenia staje się zatrzymanie choroby i ochrona szyjek. Kwalifikację do takiego zabiegu ustala się po leczeniu podstawowym; w ARTDENT zaczynamy od diagnostyki i leczenia zachowawczego, a zabiegi chirurgiczne planujemy indywidualnie.
Czytaj też: Periodontologia w ARTDENT
Recesje a licówki i korony: co najpierw?
Zawsze najpierw dziąsła. Licówka lub korona na zębie z postępującą recesją po roku lub dwóch odsłoni ciemny brzeg przy szyjce i efekt estetyczny przepadnie. Podobnie z wybielaniem: przy odsłoniętych korzeniach zabieg nasila nadwrażliwość, a korzeń nie rozjaśnia się tak jak szkliwo. Kolejność jest więc taka: leczenie zapalenia i zatrzymanie recesji, ocena stabilności po kilku miesiącach, a dopiero potem protetyka albo estetyka. Ta sama zasada dotyczy leczenia ortodontycznego.
Czytaj też: Ruszające się zęby u dorosłego, Krwawiące dziąsła, Licówki: dla kogo i kiedy, Wybielanie zębów
Najczęstsze pytania
Czy cofnięte dziąsło odrośnie?
Nie odrasta samo. Leczenie zatrzymuje recesję i chroni odsłonięty korzeń, a pokrycie recesji wymaga zabiegu chirurgicznego z przeszczepem tkanki, możliwego tylko w wybranych przypadkach.
Czy recesje dziąseł to zawsze paradontoza?
Nie. Częstą przyczyną jest zbyt mocne szczotkowanie twardą szczoteczką przy zdrowym dziąśle. Rozstrzyga pomiar kieszonek i zdjęcie RTG pokazujące poziom kości.
Jaka szczoteczka przy cofających się dziąsłach?
Miękka, a najlepiej soniczna lub elektryczna z czujnikiem nacisku. Technika wymiatająca od dziąsła w stronę brzegu zęba, bez szorowania w poziomie.
Dlaczego przy odsłoniętych szyjkach bolą zęby na zimne?
Korzeń nie ma szkliwa, a jego kanaliki zębinowe przewodzą bodźce wprost do miazgi. Pomagają pasty na nadwrażliwość, lakiery fluorkowe i wypełnienia ubytków klinowych.
Czy przy recesjach można nosić aparat?
Tak, po wyleczeniu zapalenia i przy stałej kontroli periodontologicznej. Nieleczone dziąsła w trakcie leczenia ortodontycznego pogłębiają recesje.
Czy kolczyk w wardze lub języku szkodzi dziąsłom?
Tak, mechanicznie ociera dziąsło i jest typową przyczyną pojedynczej, głębokiej recesji dokładnie w miejscu kontaktu. Przy takiej zmianie zaleca się usunięcie kolczyka.
Źródła
Periodontologia w ARTDENT
Masz pytania o periodontologia? Umów konsultację.
Brzesko 14 663 24 23 · Bochnia 14 610 59 93 · pon.–sob. 9:00–20:00
Przewodnik opracowany przez lekarzy ARTDENT, opublikowany wrzesień 2026. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania ani konsultacji w gabinecie. O leczeniu decyduje lekarz po badaniu i diagnostyce.