Higiena jamy ustnej: szczoteczka, nitka, płyn i prawidłowe mycie zębów

Jak prawidłowo myć zęby?

1. Ustaw szczoteczkę pod kątem 45 stopni do dziąsła, tak żeby włosie wchodziło w rowek między zębem a dziąsłem.
2. Ruchy krótkie, okrężne lub wymiatające od dziąsła w stronę korony, po 2–3 zęby naraz. Nie szoruj poziomo.
3. Powierzchnie zewnętrzne, wewnętrzne, żujące, w tej kolejności, zawsze od tego samego miejsca, żeby niczego nie pominąć.
4. Wewnętrzne powierzchnie przednich zębów myj szczoteczką ustawioną pionowo.
5. Język oczyść szczoteczką lub skrobaczką, to główne źródło nieświeżego oddechu.
6. Dwie minuty, po 30 sekund na ćwiartkę. Szczoteczki elektryczne mają wbudowany minutnik.
7. Wypluj pastę, nie płucz wodą. Fluor zostaje na zębach i działa jeszcze przez kilkadziesiąt minut. Po myciu nie jedz przez pół godziny.

Czytaj też: Profilaktyka w ARTDENT, Próchnica, kamień i choroby dziąseł

Jaka szczoteczka jest lepsza: manualna, elektryczna czy soniczna?

Badania porównawcze wskazują na niewielką przewagę szczoteczek elektrycznych w usuwaniu płytki i redukcji zapalenia dziąseł, ale różnica jest mniejsza niż różnica między dokładnym a niedokładnym myciem. Manualna szczoteczka z miękkim włosiem i małą główką w dobrej technice jest w pełni wystarczająca.

Nitka, szczoteczki międzyzębowe czy irygator: co wybrać?

Szczoteczka czyści trzy z pięciu powierzchni zęba. Dwie boczne, stykające się z sąsiadami, są dostępne tylko dla nitki lub szczoteczek międzyzębowych. To właśnie tam u dorosłych powstaje większość ubytków i zapaleń dziąseł.

• Nitka dentystyczna: przy ciasnych kontaktach. Prowadź ją w kształcie litery C wokół każdego zęba, pod dziąsło, bez szarpania. Woskowana wchodzi łatwiej, nitka PTFE (taśma) nie strzępi się.
• Szczoteczki międzyzębowe: przy szerszych przestrzeniach, przy recesjach dziąseł, mostach, aparacie i implantach. Rozmiar dobiera higienistka, szczoteczka ma wchodzić z lekkim oporem.
• Superfloss: nitka z usztywnionym końcem i gąbczastą częścią do przeciągania pod mostem i między zamkami aparatu.
• Irygator (nitka wodna): strumień wody wypłukuje resztki i zmniejsza krwawienie dziąseł. Dobry przy aparacie, implantach i kieszonkach, ale nie usuwa przylegającej płytki, więc nie zastępuje nitki.
• Wykałaczki: nie. Ranią dziąsło i nie czyszczą powierzchni stycznych.

Czytaj też: Życie z aparatem: higiena, wosk, wyciągi, Korony i mosty: higiena

Jak wybrać pastę i płyn do płukania?

• Fluor: u dorosłych 1350–1500 ppm, u dzieci 3–6 lat 1000 ppm w ilości ziarna grochu, u młodszych 1000 ppm w ilości śladowej. To jedyny składnik pasty o udowodnionym działaniu przeciwpróchnicowym.
• Ścieralność (RDA): pasty wybielające o wysokim RDA ścierają szkliwo i szyjki. Przy nadwrażliwości wybierz pastę o niskiej ścieralności.
• Nadwrażliwość: pasty z azotanem potasu, fluorkiem cyny lub arginiową, stosowane regularnie, dają efekt po 2–4 tygodniach.
• Płyn do płukania: z fluorem, bez alkoholu, jako dodatek po myciu (nie zamiast) lub w ciągu dnia. Płyny z chlorheksydyną tylko na zalecenie lekarza, maksymalnie 2 tygodnie, bo przebarwiają zęby.
• Węgiel, soda, pasty „naturalne” bez fluoru: nie mają udowodnionego działania, a często ścierają szkliwo.

Kiedy wymienić szczoteczkę i jak ją przechowywać?

Szczoteczkę lub końcówkę wymienia się co 2–3 miesiące albo wcześniej, gdy włosie rozchyla się na boki. Rozczapierzone włosie nie wchodzi w rowek dziąsłowy i rani dziąsła. Po infekcji gardła lub grypie też warto wymienić szczoteczkę. Po myciu wypłucz ją i postaw główką do góry, żeby wyschła; zamknięte etui i kubek z kilkoma szczoteczkami stykającymi się główkami sprzyjają rozwojowi bakterii.

Kiedy guma do żucia bez cukru pomaga zębom?

Żucie gumy bez cukru przez 10–20 minut po posiłku pobudza wydzielanie śliny, która neutralizuje kwasy i wypłukuje resztki. Gumy z ksylitolem dodatkowo ograniczają bakterie próchnicotwórcze. To rozsądny sposób na ochronę zębów po posiłku poza domem, gdy nie ma możliwości mycia. Guma nie zastępuje szczoteczki, a przy problemach ze stawami skroniowo-żuchwowymi i w trakcie noszenia aparatu stałego lepiej z niej zrezygnować.

Czytaj też: Cofające się dziąsła, Paradontoza: objawy, etapy i leczenie krok po kroku, Krwawiące dziąsła