Ruszające się zęby u dorosłego: przyczyny i co da się uratować

Dlaczego ząb zaczyna się ruszać?

Czytaj też: Paradontoza: etapy i leczenie, Ropień zęba

Który ruszający się ząb da się jeszcze uratować?

Rokowanie zależy przede wszystkim od tego, ile kości zostało wokół korzenia i czy ruchomość wynika z zapalenia, czy z przeciążenia. Ruchomość spowodowana obrzękiem i stanem zapalnym często zmniejsza się po leczeniu przyzębia, bo dziąsło ponownie przylega do korzenia. Ruchomość z utraty ponad połowy kości jest trwała: ząb można próbować unieruchomić szyną i włączyć do fazy podtrzymującej, ale jego rokowanie jest ograniczone. Ząb, który przemieszcza się także w pionie, ropieje albo boli przy każdym gryzieniu, zwykle nie da się utrzymać i lepiej zaplanować jego usunięcie razem z uzupełnieniem braku, zanim zniszczy kość potrzebną pod implant.

1. Ruchomość I stopnia (nieznaczna, w poziomie): rokowanie dobre, leczenie przyzębia zwykle wystarcza.
2. Ruchomość II stopnia (wyraźna w poziomie): rokowanie ostrożne, potrzebne leczenie, korekta zgryzu, często szynowanie.
3. Ruchomość III stopnia (także w pionie): rokowanie złe, najczęściej ekstrakcja i plan odbudowy.

Co robić, zanim dotrzesz do gabinetu?

• Nie ruszaj zęba językiem, palcami ani szczoteczką bardziej niż to konieczne.
• Jedz po drugiej stronie, wybieraj miękkie posiłki, unikaj odgryzania przednimi zębami.
• Myj ten rejon delikatnie, miękką szczoteczką: brak higieny nasila zapalenie i pogarsza rokowanie.
• Przy bólu ibuprofen według ulotki; przy obrzęku zimny okład na policzek.
• Po urazie zgłoś się tego samego dnia: unieruchomienie w pierwszych godzinach decyduje o uratowaniu zęba.
• Nie zwlekaj z wizytą, licząc, że „samo się umocni”: przy zapaleniu przyzębia każdy tydzień to dalsza utrata kości.

Czytaj też: Uraz zęba i wybity ząb: pierwsza pomoc

Na czym polega szynowanie ruszających się zębów?

Szynowanie polega na połączeniu kilku sąsiednich zębów w jeden blok, najczęściej cienkim włóknem szklanym lub drutem przyklejonym od strony językowej i pokrytym kompozytem. Ruchome zęby przenoszą wtedy siły żucia na sąsiadów o lepszym podparciu, są stabilniejsze i mniej się przemieszczają. Szyna nie leczy przyczyny: zakłada się ją po opanowaniu zapalenia i zawsze razem z fazą podtrzymującą, bo utrudnia higienę i wymaga nauki czyszczenia szczoteczkami międzyzębowymi. Alternatywą przy większej liczbie ruchomych zębów jest proteza szkieletowa z elementami stabilizującymi, która jednocześnie uzupełnia braki i odciąża pozostałe zęby.

Czytaj też: Protetyka w ARTDENT, Braki zębowe: jak je uzupełnić

Co dalej, jeśli zęba nie da się utrzymać?

Usunięcie rozchwianego zęba przy zaawansowanym zapaleniu przyzębia bywa decyzją, która chroni sąsiadów: ognisko zapalne przestaje niszczyć kość wokół nich. Po ekstrakcji planujemy uzupełnienie braku, żeby nie doszło do przechylania się sąsiadów i wysuwania zęba przeciwstawnego. Wybór zależy od stanu przyzębia: implant wymaga wyleczonych dziąseł, wystarczającej kości i regularnych kontroli; most opiera się na sąsiadach, więc muszą mieć dobre podparcie; proteza szkieletowa rozkłada siły na większą powierzchnię i bywa najbezpieczniejsza przy licznych ubytkach kości. Decyzję podejmujemy po leczeniu przyzębia, gdy widać, które zęby są stabilne.

Czytaj też: Cofające się dziąsła, Zalecenia po usunięciu zęba, Implanty zębowe