Znieczulenie i sedacja u dentysty: leczenie bez bólu i strachu

Kto skorzysta na sedacji?

1. Dziecko, które boi się wizyty lub zastrzyku i nie pozwala wykonać leczenia. Sedacja pozwala wyleczyć kilka zębów bez stresu i bez utrwalania lęku na całe życie.
2. Dorosły z dentofobią, który latami odkładał wizyty. Sedacja przy pierwszych zabiegach przełamuje barierę.
3. Silny odruch wymiotny uniemożliwiający wyciski, zdjęcia RTG czy leczenie zębów bocznych.
4. Dłuższe zabiegi: chirurgiczne usuwanie ósemek, wszczepianie implantów, leczenie kilku zębów na jednej wizycie.
5. Pacjenci z nadciśnieniem lub chorobami serca, u których stres podnosi ciśnienie. Sedacja obniża je i stabilizuje tętno.

Czytaj też: Dziecko u dentysty: pierwsza wizyta, Chirurgia stomatologiczna w ARTDENT

Jakie są rodzaje znieczulenia w gabinecie stomatologicznym?

Jak działa sedacja podtlenkiem azotu?

Podtlenek azotu to gaz o łagodnym działaniu uspokajającym i lekko przeciwbólowym. Podaje się go przez małą maseczkę na nos, zawsze w mieszaninie z tlenem, w stężeniu dobieranym indywidualnie. Po 3–5 minutach pacjent odczuwa rozluźnienie, ciepło, lekkie mrowienie w kończynach i obojętność wobec tego, co dzieje się w ustach. Cały czas jest przytomny, słyszy lekarza, może odpowiadać i reagować na polecenia.

Sedacja nie znieczula zęba. Leczenie wymaga normalnego znieczulenia miejscowego, ale pod wpływem gazu pacjent nie boi się zastrzyku i często go nie pamięta. Po zakończeniu zabiegu przez kilka minut podaje się czysty tlen, gaz wypłukuje się z organizmu i pacjent wychodzi z gabinetu w pełni sprawny.

1. Rozmowa, wywiad zdrowotny, u dzieci oswojenie z maseczką (może być „maska kosmonauty”).
2. Założenie maseczki, oddychanie przez nos, stopniowe zwiększanie stężenia gazu.
3. Znieczulenie miejscowe i leczenie. Lekarz przez cały czas kontroluje reakcje i stężenie.
4. Po zabiegu 3–5 minut czystego tlenu. Powrót do pełnej sprawności.

Od jakiego wieku sedacja u dzieci i jak ją przygotować?

Warunkiem jest umiejętność oddychania przez nos z założoną maseczką i minimalna współpraca, dlatego sedację wziewną stosujemy zwykle od 4. roku życia. Młodsze dzieci, dzieci z dużym lękiem lub bardzo rozległymi zmianami są kierowane na leczenie w znieczuleniu ogólnym w warunkach szpitalnych.

• Nie strasz dziecka dentystą i nie obiecuj, że „nic nie będzie”. Powiedz, że pan doktor policzy i umyje ząbki, a maska będzie pachnieć truskawką.
• Lekki posiłek 1–2 godziny przed wizytą, nie na czczo i nie po obfitym jedzeniu (gaz może wywołać nudności przy pełnym żołądku).
• Katar i zatkany nos uniemożliwiają sedację, przełóż wizytę.
• Po zabiegu dziecko wraca do przedszkola lub szkoły bez ograniczeń.

Czy sedacja jest bezpieczna i jakie ma przeciwwskazania?

Podtlenek azotu stosuje się w stomatologii od ponad 150 lat i należy do najbezpieczniejszych metod sedacji. Nie obciąża wątroby ani nerek, nie wchodzi w interakcje z większością leków, a jego działanie kończy się w kilka minut. Nie powoduje uzależnienia przy stosowaniu w gabinecie.

• Przeciwwskazania: niedrożność nosa (katar, polipy, skrzywiona przegroda), pierwszy trymestr ciąży, przewlekła obturacyjna choroba płuc, niedawna operacja ucha środkowego lub oka z podaniem gazu, niedobór witaminy B12, choroby psychiczne w fazie zaostrzenia, brak możliwości współpracy.
• Skutki uboczne: rzadko nudności, zawroty głowy, ból głowy, mijające w ciągu kilku minut po odstawieniu.
• Po zabiegu: dorosły może prowadzić samochód po 15–30 minutach od zakończenia sedacji, według zaleceń lekarza.

Jak w praktyce wygląda leczenie bez bólu w ARTDENT?

Zaczynamy od rozmowy: pytamy, czego pacjent się boi i co go wcześniej zabolało. Wkłucie poprzedzamy żelem znieczulającym, środek podajemy powoli i ciepły, co zmniejsza ból zastrzyku. Przy zapaleniu miazgi, gdy znieczulenie „nie chwyta”, stosujemy znieczulenia uzupełniające. Na życzenie pacjenta lub przy dłuższych zabiegach proponujemy sedację podtlenkiem azotu. Dzieci przyzwyczajamy do gabinetu stopniowo: pierwsza wizyta to oglądanie i liczenie zębów, nie leczenie.

Czytaj też: Profilaktyka w ARTDENT, Leczenie kanałowe: czy boli