Dziecko u dentysty: pierwsza wizyta, mycie zębów i lakowanie

Jak przygotować dziecko do pierwszej wizyty u dentysty?

1. Nie strasz i nie pocieszaj na zapas. Zdania „nie bój się” i „nie będzie bolało” podpowiadają, że jest czego się bać. Mów: „pani doktor policzy ząbki”.
2. Nie używaj dentysty jako kary („nie umyjesz zębów, to pójdziesz do dentysty”).
3. Pobaw się w dentystę w domu: liczenie zębów misia, oglądanie w lusterku, otwieranie buzi „jak lew”.
4. Wybierz porę, gdy dziecko jest wyspane i najedzone, nie po przedszkolu i nie w porze drzemki.
5. Nie obiecuj nagrody za „dzielność” przed wizytą. Nagroda po wizycie, za współpracę, tak.
6. Zostań spokojny. Dziecko czyta emocje rodzica. Jeśli sam boisz się dentysty, nie mów o tym przy dziecku.
7. Pozwól lekarzowi prowadzić. Jedna osoba mówi do dziecka, rodzic siedzi w zasięgu wzroku i nie komentuje.

Czytaj też: Profilaktyka w ARTDENT, Znieczulenie i sedacja u dzieci

Jak wygląda kalendarz zdrowia zębów dziecka: od pierwszego ząbka do aparatu?

Czytaj też: Aparat ortodontyczny dla dzieci

Kiedy zacząć myć zęby dziecku i jak je do tego zachęcić?

Zęby myje się od momentu, gdy pojawi się pierwszy. Do 2–3 lat wystarczy silikonowa nakładka na palec lub mała miękka szczoteczka i śladowa ilość pasty z fluorem 1000 ppm (rozmazana na włosiu). Od 3 lat porcja wielkości ziarna grochu. Dziecko może „myć samo” dla nauki, ale rodzic domywa do 7–8 roku życia, bo wcześniej brak sprawności ręki (test: jeśli dziecko nie umie samo zawiązać butów, nie umie też umyć zębów).

• Myjcie razem: dziecko naśladuje. Rano i wieczorem, wieczorne mycie jest ważniejsze.
• Piosenka, minutnik z klepsydrą lub aplikacja z dwuminutowym filmem.
• Szczoteczka z ulubioną postacią i pasta o łagodnym smaku, ale zawsze z fluorem.
• Pozycja: dziecko na kolanach, głowa oparta o rodzica, tak widać wszystkie zęby.
• Nie płukać po myciu, tylko wypluć nadmiar. Nie jeść i nie pić po wieczornym myciu.
• Nitkowanie od momentu, gdy mleczaki zaczynają się stykać (ok. 3–4 lat), robi rodzic.

Czytaj też: Higiena jamy ustnej: szczoteczka, nitka, płyn

Co to jest lakowanie zębów, kiedy i dla kogo?

Powierzchnie żujące zębów trzonowych mają głębokie bruzdy, w których zalega płytka niedostępna dla szczoteczki. To tam u dzieci powstaje większość ubytków. Lakowanie polega na oczyszczeniu bruzd i wypełnieniu ich płynną żywicą (lakiem szczelinowym), która po utwardzeniu światłem tworzy gładką, szczelną powierzchnię. Zabieg jest bezbolesny, bez wiercenia i znieczulenia, trwa kilka minut na ząb.

1. Kiedy: szóstki zaraz po pełnym wyrznięciu (6–7 lat), dwunastki około 12–13 lat, u dzieci z wysokim ryzykiem także przedtrzonowce i zęby mleczne.
2. Warunek: bruzdy bez próchnicy. Ząb z początkową próchnicą w bruździe wymaga wypełnienia lub tzw. poszerzonego lakowania.
3. Trwałość: kilka lat, kontrola na każdej wizycie, uzupełnienie ubytków laku w razie potrzeby.
4. U dorosłych: lakowanie ma sens przy głębokich bruzdach i wysokim ryzyku próchnicy, choć rzadziej.
5. Refundacja: lakowanie szóstek u dzieci do 8. roku życia jest świadczeniem gwarantowanym w placówkach z umową z NFZ.

Jakie zabiegi profilaktyczne u dzieci wykonujemy poza fluoryzacją?

• Lakierowanie fluorem w gabinecie co 3–6 miesięcy od 2–3 roku życia. Lakier nakłada się pędzelkiem na osuszone zęby, dziecko nie je przez 2 godziny.
• Fluoryzacja żelem lub pianką u starszych dzieci, także w szkołach (fluoryzacja grupowa).
• Zdjęcia skrzydłowo-zgryzowe co 1–2 lata przy stykających się zębach, żeby wykryć próchnicę między nimi.
• Instruktaż higieny z wybarwianiem płytki: dziecko widzi, gdzie nie domywa.
• Ocena zgryzu na każdej kontroli, konsultacja ortodontyczna około 6–7 lat.

Czy warto leczyć zęby mleczne, skoro i tak wypadną?

Tak. Zęby mleczne utrzymują miejsce dla stałych, uczestniczą w żuciu i rozwoju mowy, a ich korzenie sąsiadują z zawiązkami zębów stałych. Nieleczona próchnica mleczaka prowadzi do bólu, ropnia, uszkodzenia zawiązka zęba stałego i przedwczesnej utraty zęba, po której sąsiednie zęby zamykają lukę i ząb stały nie ma gdzie wyrznąć. Leczenie mleczaków to wypełnienia, przy głębokiej próchnicy leczenie miazgi, a w ostateczności usunięcie z utrzymywaczem przestrzeni.

U dzieci, które nie współpracują, stosujemy sedację podtlenkiem azotu. Przy bardzo rozległej próchnicy u małych dzieci leczenie odbywa się w znieczuleniu ogólnym w warunkach szpitalnych, na które kierujemy.

Czytaj też: Czy RTG zębów jest szkodliwe? Dawka promieniowania, ciąża, dzieci