Usuwanie ósemek: kiedy trzeba, jak wygląda zabieg i jak się przygotować

Czy ósemkę trzeba usuwać? Wskazania i sytuacje, gdy może zostać

Nie każda ósemka wymaga usunięcia. Decyzję podejmuje się na podstawie badania i zdjęcia panoramicznego, oceniając położenie zęba, jego stan i wpływ na sąsiadów.

1. Zatrzymana lub częściowo wyrznięta: ząb tkwi w kości lub pod dziąsłem, często poziomo lub pod kątem. Nie wyrznie się prawidłowo, a kieszeń dziąsłowa nad nim zbiera bakterie.
2. Nawracające zapalenie okołokoronowe (pericoronitis): ból, obrzęk dziąsła nad ósemką, trudność w otwieraniu ust, czasem gorączka. Po drugim epizodzie wskazane usunięcie.
3. Próchnica ósemki lub siódemki: ósemki są trudne do czyszczenia i leczenia, a krzywo rosnąca niszczy korzeń sąsiedniego zęba.
4. Torbiel lub inna zmiana wokół korony zatrzymanego zęba widoczna na RTG.
5. Wskazania ortodontyczne: brak miejsca w łuku, przygotowanie do leczenia aparatem.
6. Ósemka bez zęba przeciwstawnego, która wydłuża się i przygryza policzek.

Czytaj też: Chirurgia stomatologiczna w ARTDENT, RTG zębów: pantomogram i tomografia

Dlaczego zęby mądrości sprawiają problemy?

Ósemki to ostatnie zęby, które się wyrzynają, między 17. a 25. rokiem życia, gdy szczęki są już uformowane. U współczesnego człowieka łuki zębowe są krótsze niż u przodków, a ósemki nie mają miejsca. Dlatego tak często zostają zatrzymane, rosną w bok, w stronę siódemki, albo wyrzynają się tylko częściowo. U części osób ósemki w ogóle nie powstają, u innych wyrzynają się bez problemu i służą jak każdy ząb.

Wyrzynanie bywa bolesne: dziąsło nad koroną puchnie, boli przy przełykaniu, pojawia się nieprzyjemny smak. Łagodzi to płukanie ciepłą wodą z solą lub chlorheksydyną i leki przeciwbólowe, ale nawracające epizody to sygnał, że ząb nie wyrznie się prawidłowo.

Czym różni się usunięcie proste od chirurgicznego?

Jak wygląda chirurgiczne usunięcie ósemki?

1. Znieczulenie miejscowe, przy dolnych ósemkach przewodowe, które wyłącza czucie w połowie żuchwy, wardze i języku na 2–4 godziny.
2. Nacięcie dziąsła i odsunięcie płata, żeby odsłonić koronę zęba i otaczającą kość.
3. Zniesienie kości wokół korony wiertłem z chłodzeniem, tylko tyle, ile potrzeba, żeby ząb dało się wyjąć.
4. Podział zęba na koronę i korzenie, jeśli leży poziomo lub ma rozbieżne korzenie. Fragmenty wychodzą osobno mniejszym otworem.
5. Oczyszczenie zębodołu, usunięcie mieszka i ziarniny, wygładzenie kości.
6. Szwy i gazik do zagryzienia. Zalecenia pisemne i termin zdjęcia szwów.

Czytaj też: Znieczulenie i sedacja u dentysty

Jak przygotować się do zabiegu u chirurga stomatologicznego?

• Zdjęcie RTG: pantomogram pokazuje położenie ósemki i jej korzeni. Gdy korzenie dolnej ósemki leżą blisko kanału nerwu zębodołowego, wykonujemy tomografię CBCT.
• Leki: poinformuj o lekach przeciwzakrzepowych (nie odstawiaj ich samodzielnie), bisfosfonianach, insulinie, sterydach. Przy chorobach serca i wadach zastawek lekarz może zalecić osłonę antybiotykową.
• Posiłek: zjedz normalnie 1–2 godziny przed zabiegiem. Na czczo łatwiej o omdlenie.
• Higiena: umyj zęby, przy zapaleniu dziąsła zabieg poprzedza czasem kilka dni płukania lub antybiotyk.
• Ubranie i czas: wygodne ubranie, wolne popołudnie, ktoś do odwiezienia, jeśli planowana jest sedacja.
• Bez alkoholu dzień przed i bez papierosów w dniu zabiegu.
• Kobiety: jeśli to możliwe, unikaj terminu w czasie miesiączki (większe krwawienie) i poinformuj o ciąży.

Ile boli po usunięciu ósemki i kiedy wraca się do formy?

Po ustąpieniu znieczulenia ból narasta wieczorem w dniu zabiegu i jest największy pierwszej nocy. Po chirurgicznym usunięciu dolnej ósemki obrzęk policzka rośnie do 48 godzin, może pojawić się siniak schodzący na szyję i szczękościsk, czyli trudność w szerokim otwieraniu ust. Wszystko to jest normalną reakcją i mija w ciągu 5–7 dni. Zalecenia po zabiegu, w tym postępowanie przy suchym zębodole, opisaliśmy w osobnym przewodniku.

Czytaj też: Po usunięciu zęba: zalecenia, ból, suchy zębodół, szwy

Chirurg stomatologiczny czy dentysta ogólny: kto usuwa ósemki?

Proste ekstrakcje wykonuje każdy lekarz dentysta. Zatrzymane ósemki, zęby blisko nerwu lub zatoki szczękowej, torbiele i zabiegi u pacjentów obciążonych chorobami ogólnymi to domena chirurga stomatologicznego lub szczękowo-twarzowego. W ARTDENT zabiegi chirurgiczne wykonujemy w Brzesku i w Bochni, z diagnostyką RTG i CBCT na miejscu, a w razie potrzeby w sedacji podtlenkiem azotu.

Czytaj też: Wszczepienie implantu