Protezy zębowe: akrylowa, szkieletowa, stała czy ruchoma

Jaką protezę wybrać? Cztery sytuacje i rozwiązania

Nie ma jednej najlepszej protezy. Jest proteza dobrana do konkretnej sytuacji w jamie ustnej. Poniżej najczęstsze przypadki, z którymi pacjenci przychodzą do gabinetu, i rozwiązania, które proponujemy w pierwszej kolejności.

1. Brak wszystkich zębów w łuku: proteza akrylowa całkowita. Jeśli dolna proteza nie trzyma się, rozwiązaniem są 2 implanty z zatrzaskami (overdenture).
2. Brak kilku zębów, reszta zdrowa i mocna: proteza szkieletowa z klamrami lub zasuwami, ewentualnie most lub implanty.
3. Brak kilku zębów, ale pozostałe są rozchwiane: proteza akrylowa częściowa jako rozwiązanie tymczasowe, bo szkielet obciążyłby słabe zęby.
4. Brak jednego zęba: implant z koroną albo most. Proteza ruchoma na jeden ząb to rozwiązanie wyłącznie tymczasowe.

Czytaj też: Protetyka w ARTDENT, Braki zębowe: jak je uzupełnić, Korony i mosty

Czym różnią się protezy: akrylowa, szkieletowa, na implantach i stała?

Jak powstaje proteza, wizyta po wizycie?

Wykonanie protezy ruchomej to zwykle 4–5 wizyt w odstępach kilku dni, bo między nimi pracuje technik dentystyczny.

1. Badanie i plan: ocena zębów, dziąseł i kości, zdjęcie panoramiczne, decyzja o rodzaju protezy. Zęby, które mają zostać, leczymy wcześniej.
2. Wyciski wstępne i, przy protezie całkowitej, wyciski czynnościowe na indywidualnej łyżce, które odwzorowują ruchy warg i policzków.
3. Ustalenie zwarcia: wzorniki woskowe wyznaczają wysokość zgryzu i linię uśmiechu. Tu wybiera się kolor i kształt zębów.
4. Przymiarka próbna: zęby ustawione w wosku. To moment na uwagi co do wyglądu, bo po polimeryzacji zmian nie da się już wprowadzić.
5. Oddanie protezy i instrukcja użytkowania. Korekty uwierających miejsc po 2–7 dniach.

Jak wyglądają pierwsze tygodnie z protezą?

Nowa proteza jest ciałem obcym i organizm potrzebuje czasu, żeby ją zaakceptować. Przez pierwsze dni jest więcej śliny, gorsza wymowa głosek s, sz, z, i uczucie pełnych ust. To normalne i mija w 2–4 tygodnie, pod warunkiem, że proteza jest noszona.

• Zacznij od miękkich posiłków krojonych na małe kawałki, gryź obustronnie, żeby proteza nie przechylała się.
• Czytaj na głos przez kilka minut dziennie, to najszybszy sposób na poprawę wymowy.
• Otarcia zgłaszaj lekarzowi zamiast czekać, aż „się dotrze”. Korekta trwa kilka minut, a rana pod protezą goi się tygodniami.
• Na pierwszą korektę przyjdź z protezą noszoną co najmniej kilka godzin, żeby lekarz zobaczył zaczerwienione miejsca.

Czytaj też: Proteza gniecie, spada, ociera: podścielenie i higiena

Co zmieniło się w protezach w ostatnich latach?

Współczesna protetyka odchodzi od „sztucznej szczęki” w stronę rozwiązań, których nie widać i nie czuć. Protezy szkieletowe z zasuwami lub zatrzaskami zamiast klamer nie mają widocznych metalowych elementów. Protezy akrylowe wykonuje się z tworzyw termoplastycznych o lepszej estetyce i mniejszej grubości. Coraz częściej protezę ruchomą stabilizuje się na implantach, a przy pełnym bezzębiu wykonuje pracę stałą przykręcaną do 4–6 implantów.

Zmieniła się też diagnostyka: tomografia CBCT pozwala ocenić ilość kości przed implantami, a cyfrowe skany zastępują wyciski u części pacjentów.

Czytaj też: Implanty zębowe: przewodnik, Tomografia CBCT w ARTDENT

Czym jest proteza natychmiastowa i dla kogo?

Gdy trzeba usunąć przednie zęby, proteza natychmiastowa jest gotowa na dzień ekstrakcji: wykonuje się ją na wyciskach pobranych przed zabiegiem, a technik usuwa zęby na modelu. Pacjent wychodzi z gabinetu z zębami, a proteza działa jak opatrunek na zębodoły. W ciągu 3–6 miesięcy dziąsło i kość goją się i zanikają, dlatego proteza natychmiastowa wymaga podścieleń, a po wygojeniu zwykle wykonuje się protezę ostateczną lub podścielenie trwałe. To rozwiązanie dla osób pracujących z ludźmi, które nie mogą pozwolić sobie na tygodnie bez zębów przednich.

1. Wyciski i ustalenie zgryzu przed ekstrakcjami, dobór koloru i kształtu zębów.
2. Ekstrakcje w znieczuleniu i oddanie protezy na tej samej wizycie.
3. Pierwsza doba bez zdejmowania protezy, potem korekty po 1–3 dniach i po tygodniu.
4. Podścielenie miękkie po 2–4 tygodniach, ostateczne po 3–6 miesiącach.

Czytaj też: Po usunięciu zęba: zalecenia

Jak w praktyce działa proteza na implantach?

W żuchwie 2 implanty w okolicy kłów z zatrzaskami (locatorami) wystarczają, żeby proteza całkowita przestała się ruszać. W szczęce, gdzie kość jest bardziej gąbczasta, zwykle potrzebne są 4 implanty połączone belką albo pojedyncze zatrzaski. Proteza zatrzaskuje się na implantach, pacjent wyjmuje ją do mycia, a matryce zatrzasków wymienia się co 1–2 lata. Dotychczasową dobrą protezę często da się przystosować. Alternatywą dla osób, które nie chcą niczego wyjmować, jest praca stała przykręcana do 4–6 implantów.

Czytaj też: Implanty zębowe: przewodnik, Implanty w ARTDENT

Jak jeść i mówić z protezą?

• Pierwsze dni: miękkie posiłki krojone drobno, żucie obustronne, bez gorących napojów (mniejsze czucie temperatury pod płytą).
• Twarde i lepkie (orzechy, karmelki, skórki) na początku odpadają; z protezą szkieletową lub na implantach wracają po adaptacji.
• Odgryzanie przednimi zębami unosi protezę całkowitą; kroj jabłko na kawałki.
• Mowa: czytaj na głos, powtarzaj słowa z „s” i „sz”; nadmiar śliny mija w tydzień.
• Klej do protez doraźnie na ważne wyjścia; stała potrzeba kleju oznacza konieczność podścielenia.
• Na noc proteza poza ustami, w wodzie lub suchym pojemniku według zaleceń; dziąsła potrzebują odpoczynku.

Czytaj też: Proteza gniecie, spada, ociera: podścielenie i higiena

Kiedy proteza wymaga wymiany?

Sygnały, że podścielenie już nie wystarczy: starte zęby protezy i obniżony zgryz (twarz „zapada się”, kąciki ust pękają), popękana lub wielokrotnie naprawiana płyta, brak stabilności mimo podścieleń, przewlekłe zapalenie błony śluzowej pod protezą, zmiana liczby własnych zębów. Proteza akrylowa służy zwykle około 5 lat, szkieletowa 7–10. Nowa proteza to też okazja, żeby rozważyć stabilizację na implantach, jeśli stara nigdy nie trzymała się dobrze.

Gdzie wykonujemy protezy w Brzesku i Bochni?

Protezy, korony i mosty wykonujemy w obu gabinetach ARTDENT: w Brzesku, gdzie protetyka jest jedną z trzech głównych specjalności, i w Bochni. Naprawy i podścielenia protez przyjmujemy ekspresowo w Brzesku i Bochni, a konsultacje implantologiczne z tomografią CBCT na miejscu. Rejestracja od poniedziałku do soboty 9:00–20:00: Brzesko 14 663 24 23, Bochnia 14 610 59 93.

Czytaj też: Protetyka w ARTDENT, Dentysta Brzesko, Dentysta Bochnia

Ile kosztuje proteza i co wpływa na cenę?

Cena zależy od rodzaju protezy (akrylowa, szkieletowa, na implantach), liczby zębów, materiału i tego, czy potrzebne są dodatkowe zabiegi: leczenie pozostałych zębów, ekstrakcje, implanty. Proteza akrylowa jest najtańsza, szkieletowa kilkakrotnie droższa, a praca na implantach najdroższa, ale najtrwalsza. Proteza akrylowa całkowita i częściowa jest w koszyku świadczeń NFZ raz na 5 lat, w placówkach z umową. Wycenę prywatną podajemy po badaniu i ustaleniu planu.